Aurkibidea:

Saiatuko gara hainbat testu tipo lantzen, ez iritzi-artikulua eta azalpen testuabakarrik. Esate baterako, literatura testuekin batera, honako testu hauek aztertuko ditugu: argudiatze testuak, txostenak, SMSak edo Telegram mezuak,posta-e mezuak, zinema-gidoiak, eskabide-orriak, inprimakiak, aurkezpen gutunak, curriculum vitaeak, lan eskaerak, administrazioko gutun formalak, jarraibide edo argibide testuak, liburu edo film baten kritikak, publizitate-mezuak, kronikak...


Izenburua

Testu-Tipo

Noiz

Ekarpenak Nortzuk

Info. Iturriak

Ereduak Non

Non Argitaratua



1
Gazteak eta konpromisoa
Gutuna (lagunartekoa)
2016 irailean






1
Gazteak eta konpromisoa
Iritzi-artikulua
2016 irailean



Zuzeu.com (argitaraturiko iritzi artikulu bati nire iritziarekin iruzkina egin diot)


2

Azalpen testua
2016 irailean


Wikipedia
eu.wikipedia.org


3
Film baten azpitituluen euskaraketa, itzulpena
Azpitituluak (film, jatorrizko bertsioaren azpitutuluen euskaraketa)




Blog +
http://azpitituluak.com/osoak



Ikasle bikaina izateko dekalogoa
Dekalogoa




Nire blog Blog



Graffiti

Argudio testua





Blog



figura erretoriko batzuk
Azalpen testua
Urria



Blog




Laburpena eta iritzi testua










Film bati buruzko laburpena eta iritzia (kritika)









Inside out

Filmaren fitxa





Wikipedian




Iritzi-artikulua




ZuZeu.eus blogean argitaraturiko iritzi artikuluari buruzko iruzkina.




Liburu bati buruzko laburpena eta iritzia (kritika)








Hitzak eta iruzkinak

Abestia










Film - Laburpena










Azalpen Testua





youtube



Matxismoa eta feminismoa

Iritzi testua










Liburu baten sinopsia eta iritzia




blog



Bidaia baten kronika
Kronika









Azalpen testua









istorioa, narrazio laburra









Iritzi Testua





Sustatu.com (argitaraturiko testu bati iruzkina)




Bideo bat +azalpena





youtube




azalpen dokumentala





Youtube.com (argitaraturiko abesti baten azpian abestiaren hitzak kopiatu ditut iruzkinen artean)




azalpen testua



















11 mezu labur Twitterren lagunarteko erregistroarekin
11 mezu labur, 11 txio edo tuit ( >140 karaktere)



#literotua

Twitter




Esaldi esanguratsuak





Tatoeba.org




figura erretoriko batzuk
Azalpen testua









Ikasturte amaierako kronika









Eratostenes, Lurraren perimetroa eta radioa kalkulatu



















Guztira:

9 testu mota

40.000 karaktere koaderno honetan


30.000 karaktere gune publikoetan ARGITARATUAK




























Erabil ezazu zure buruari zuzentzeko zuzentzaile automatikoa: Xuxen


Ez ahaztu hiztegi zalantzak euskalbar tresnaren bidez argitzea.







LAGUNARTEKO GUTUNA
2016ko Irailaren 20a

Kaixo Mireia!


Zelan Amerikatik? Faltan botatzen ditut gure barreak, egunean kanpinean...baina, batez ere, zu botatzen zaitut faltan.

Hemen, Bilbon gauzak ez dira asko aldatu.


Idazten dizut kontatzeko Unicfec-ekin izandako esperientzia harrigarria. Gogoratzen zara nire amak esan zizunean Angolara joango nintzela laguntzera? Ba azkenean baietz esan nion ongi etorriko zitzaidalako gauza berriak ikusteko eta hoberena kriston poza hartuko nuela ikustean hirugarren munduko jende pilari lagunduko niola.


Bada, gauzak ez ziren ondo hasi...pasaportea etxean utzi nuen ahaztuta, nire gurasoak itzelezko errieta bota zidaten hegazkina galtzeko zorian egon nintzelako. Azkenean, ondo heldu nintzen baina ozta–ozta. Angolara heldu ginenean Saioa eta biok lehenengo aterpetxera joan ginen gauza guztiak uztera. Gero, erakundeko jendearekin joan ginen Munda izeneko herri txiki batera abentura hasteko prest.

Pena izugarria eman zidan ikusteak hango jendea janaria gabe, medikuntzaren laguntzarik gabe. Gu batez ere, mediku laguntzak eman genituen malaria izeneko gaixotasuna azkar zabaldu zelako. Ni hara joateko, txertoa jarri izan behar nuen birusa saihesteko. Janari laguntzak ematean, kutxa batzuk eman genituen eguneroko janariarekin. Batzuetan, gu prestatzen genuen janaria gero haiei eman al izateko. Gehien gustatu zaidana bidai honetatik hango kultura izan zen. Gauetan antzerki antzeko ikuskizun bat egiten zuten.

Animatzen zaitut hurrengo urtean nirekin etortzeko primerako esperientzia izan da. Jendea laguntzeaz gain, lagunak egin ditut eta kultura berri bat ikasi dut hori inoiz datorrelako txarto. Espero dut zu laster ikustea. Asko botatzen zaitut faltan.

Besarkada bat:

Naiara


AZALPEN–TESTUA


Apple

Apple enpresak, Cupertinon Kalifornian dauka egoitza nagusia. Enpresk egindako produktu ezagunenak Mac izeneko ordenagailuak, Ipod musika–erreproduzigailuak, iPhone mugikorrak, Ipad izeneko tabletak PC ak dira. Applelek erabiltzen duen sistema erabiltzailea IOS X da. Esate baterako gure bizitza normalean erabiltzen ditugun tresna elektronikoak ekoizten eta saltzen ditu.

Haien produktuak mundu osotik saltzen dira 120 herrialde baino gehiagoetan. Gehien saltzen diren produktuak hauek dira: Ordenagailuak eta telefono mugikorrak. Appleren lantegi nagusienak Estatu Batuetan, Irlandan eta Singapurren daude.

Historia

Enpresa 1976an sortu zuten Steve Jobs eta Steve Woznialek. Jobs, Wozniak eta Mike Markkula elkarte bat antolatu zuten eta ordenagaulu berri bat merkaratu zuten Apple II izenekoa. Urte bat barru beste ordenagailu bat merkaratu zuten Lisa deiturikoa. 1985an botere borroka bat gertatu zen Jhon Scuellyren eta Jobsen artean horren ondorioz Jobsek enpresa utzi zuen.


1986an lehen produktuak kaleratu zituzten arrakasta askokoak baina gertatu ziren bazkideen aldaketak etab…1989 eta 1991 urteen artean Apple kontusumitzaileei zuzendutako beste hainbat produktu asmatu zituen kamera digitalak, CD erreproduzigailuak, bideo kontsolak, etab. Produktuek ez zuten izan arrakasta handirik horren ondorioz enpresaren akzioak asko erori ziren.

2001eko urriaren 23an Mac ordenagailua eta Ipod MP3 a iritsi ziren izugarrizko arrakastarekin. Bi produktuen artean ehun milioi ale baino gehiago saldu ziren. Ipodarekin beste osagarri bat atera zen 2003an iTunes musika–denda baina abestiak dolar baten truke salduz. 2007tik aurrera hasi ziren ateratzen Iphone izeneko telefono mugikorrak eta Ipad tabletak. 2011ko urriaren 5ean Steve Jobs, Kalifornian hil zen, pankreako minbizia diagnostikatu ziotenetik zazpi urte igaro ondoren.



FANTASMEI BURUZ IRITZI TESTUA

Mamuak


Jende askok sinisten du fantasmetan eta fenomeno paranormaletan beste batzuk ordea, ez.

Jende askok uste du bizitzaren ostean beste mundu bat dagoela, edo gurekin oraindik gure familiaren norbaiten edo lagunen arimak nora ezean dabiltzala bizidunen munduan.

Gaur egun, mundu guztiak entzun du zerbait fantasmei buruz. Esaten da Espainian % 42 sinisten dutela haietan eta %21 izan dutela mundu paranormalarekin kontaktua.

Espiritismoa askotan erlijioarekin lotzen da, eta hiri edo pertsona bakoitzak bere sinismenak dauzka. Fantasmen existentziari buruz froga asko daude baina, jendea konbentzitzeko nahikorik ez.

Ouijaren bidez komunikatzen dira haiekin edo medium bat kontratatuz. Askotan gertatu da argazki bat ateratzean ikusten dutela gerizpe arraroren bat edo momentu horretan ez zegoen pertsona bat. Soinuak kakofoniak deiturikoak ere bai entzuten du jendea. Azaroaren 1ean santu guztien eguna, hildakoen arima guztiak ateratzen dira nora ezean ibiltzeko, hiri bakoitzak modu desberdinean ematen die ongi etorria. Gauza hauetan lan egiten dutenek gailu teknologikoak erabiltzen dituzte haiek dauden momentua harrapatzeko argazki kamerak, bideo kamerak, grabatzaileak, ordenagailuak eta onda elektromagnetikoak harrapatzeko aparatu bat.

Esaten da batzuetan, gauza hauek, psikologikoak direla dena gure buruetan dagoela, pentsamenduengatik edo bizitzako hainbat arazoengatik.

Fantasmetan sinisten ez duen jendea ulergarria da, ez daude froga nahikorik haien existentzia frogatzeko eta jendea konbentzitzeko. Esaten dute ilusio optikoak direla edo ez direnez ikusten ba ez direla existitzen. Oso mundu ulertezina da argumentu asko daude haien alde eta haien kontra.

Ni ez dakit zer pentsatu pertsonalki ez ditut halako esperientziarik izan. Baina gauetan bai izan ditudala pentsamendu arraroak edo norbait ni zelatatzen zebilela baina batek daki eta lagun batek argazki arraro bat irakatsi zidan non aurpegi arraro bat zegoen lausotuta.


AZALPEN–TESTUA

Hipika


Hipika zaldiz egiten den kirol–jardueren multzoa da. Hipika banako kirola da zu eta zure zaldia.
Nahiz eta historikoki antzinakoz izan, XVII. mendean antolatu zuten gaur egun ezagutzen dugun kirola eta praktikatzeko lekuak. kirol olinpiko bihurtu zen 1900. urtean.
1. MODALITATE OLINPIKOAK:

Jauziak: Oztopo zirkuitu bat da hainbat jauziekin 10, 11, 12... eta zaldizkoa ahalik eta azkarren egin behar du, oztopoak bota barik.
Zaldiz eginiko jauzi handiena 2,47m–koa izan zen, eta gaur egun inork ez du gainditu. Hori 1949an gertatu zen
Doma klasikoa: Zaldien mugimenduak hiru aireetan: Pasoa, trotea eta galopea. Eta mugimendu horiekin reprise bat egiten da koreografia antzeko bat.
_Kross–a: Jauzien antzekoa da, baina mendietan egiten da, eta oztopo finkoak daude, normalean naturalak direnak. Esaten da hau dela modalitate arriskutsuena baina edozein modalitatean egin al duzu edozer.

2. MODALITATE EZ OLINPIKOAK:

Hainbat daude, baina hauek aipatuko ditut:

–Trek–a: Kross–aren antzekoa da baina ez ditu bakarrik jauziak, beste oztopo mota batzuk dituzte.
–Volteo: Gimnasia erritmikoa da baina zaldiaren gainean bitartean zaldia galopean dabilela.
–Poloa: Mailuekin eta pilota batekin jolasten den talde kirola da.

3. MODALITATE PARAOLINPIKOA:

Lehenik eta behin ikusi behar da zein motatako lesioa daukazun gero hobeto etortzen zaizun disziplina hautatzeko.

Amaitzeko, hipika praktikatzeko funtsezko gauzak dauzkagu guk eta zaldiak.
Gu kasko bat eraman behar dugu buruan hori derrigorrezkoa da. Zalditik erortzen bazara eta kolpe txar bat hartzen duzu buruan batek daki zein izango den zure etorkizuna. Bota batzuk ere bai ez lirateke txarto etorriko edota takoi apur bat daukaten zapatuak estribuan ez geratzeko ataskaturik, zaldia korrika aterako balitz ba gu beraren atzetik lurretik arrastaka.

Zaldiaren funtsezko gauzak aulkia behar dugu zaldian oreka mantentzeko eta haien buruan zalkia, cabezada erderaz, eta zaldiaren arabera zaldi bakoitzak "bocado" desberdina darama ahoan.
Kirol hau arriskutsuenetako bat da igoerarekin batera.


SARE SOZIALEN ERABILERA

Nire ustez, sare sozialak hainbat gauzetarako erabili ahal dira, baina batzuetan guk konturatu gabe gehiegizko informazioa ematen dugu, eta hori arriskutsua izan daiteke. Whatsapp aplikazioan gehiago sartzen, nire ustez jendea gehiegi erabiltzen du eta modu guztietako artxiboak banatzeko;
irudiak, bideoak, ahotsezko mezuak, eta ez gara konturatzen beste era batzuk daudela artxibo berdinak bidaltzeko eta errazago, adibidez e–maila.

Batzuetan, gehiegizko garrantzia ematen diogu gure txat–ei, hitz egiten ari garen pertsonek ez ba diguteerantzuten adibidez, edo bikote batzuen kasuan bikotekide batek pentsatzen du bere bikotea beste pertsona batzuekin hitz egiten duela. Azken aldiz konektatu zaren ordua ateratzen denez kontrolatu ahal dizutela egia da, eta segurtasun mesprezagarria duela ere ba, baina pertsona eta askok erabiltzen dutelako gertatzen da. Beste edozein txat–ezko sare soziala hainbat erabiltzaile izango balitu, ziur nago berdina gertatuko zela.

Nik bereziki Whatsapp asko erabiltzen dut eta ba dakit gutxiago erabili behar izango nukeela, baina nire lagunekin komunikatzeko erarik errazena iruditzen zait, naiz eta ez izan oso segurua.


Cesar Mallorquín - Luna jaunaren azken lana


Mendizabal doktorea ikastetxeko psikologoa zen. Errepublikako hainbat ikasleei laguntza ematen ziena baina ez ikasketako kontuekin, baizik eta haien sentimenduekin eta bizitzako hainbat kontuekin.
Haren "pazientetako" bat Pablo Sousa zuen izena, 16 urteetako mutil bat. Pablo mutil jakintsua zen eta oso trebea matematiketako gaietan, horregatik, errepublikan zegoenetariko bat zen. Errepublika talde horretan guztiak ziren oso azkarrak, 125tetik gaineko koefiziente batekin.

Goiz batean, Pablo bere lagunekin zegoela, Laura, Gabriel eta Guillermorekin Patricia Arroyo hurbildu zitzaion galdetuz ea eskola ostean berarekin hitz egin ahal zuen. Patricia oso neska polita zen, ikastetxeko mutil guztiak zeuden bere atzetik. Baina, Victor Muñozen neska-laguna zen oso tipo gaiztoa. Ikasle guztiek beldur zioten. Patriciarekin hitz egiteko momentua heldu zenean eskatu zion Pablori mesede ba, ea matematikako klaseak eman ahal zizkion, oso txarto ematen zitzaizkiolako eta bera oso trebea zelako.

Lehen klasea eman zuten, Patriciari asko kostatzen zitzaion Pablok azaldutakoa ulertzea orduan, pentsatu zuen berdina azaltzea baina triangeluak edo beste figura geometrikoak erabili beharrean espaziontziak jartzea, ilargi bat. Hau dena atera zen komunean zeukatelako "Star Treck" deituriko telesai bat. Patriciak esker onez kontzertu batera gonbidatu zuen Pablo. Pablo ilusionatu egin zen neskarekin horregatik, pentsatu zuen doktore janztea baina informal eran. Etxera bueltatzeko bidean Pablok Patricia musukatu zuen baina berak ezetz esan zion, Victorrekin zegoelako.

Etxera heldu zenean, burumakur zegoen, oso triste, gainera Flor Huanakok, etxeko neskameak, esan zion bere gurasoak egun horretan joan zirela aste betez. Pablok pentsatu zuen mespretzu egin ziotela bera agurtu eta ezer ez esateagatik. Gau hartan oso txarto zegoen bere pentsamenduetan murgilduta. Bururatu zitzaion komunera joatea eta pilula poto bat hartzea Benik egin zuen moduan , ikastetxeko 12 urteko mutiko batek. Pilulak hartzekotan zegoenean ideiaz aldatu zuen, hori egin beharrean whisky botila oso bat edan zuen berak bakar–bakarrik. Florrek lurrean etxanda aurkitu zuen kriston mozkorrarekin. Den–Dena izan zituen arazoengatik bere gurasoak, Victorren jipoia Patricia musukatzeagatik...



Etxeko lan gehiegi?



Gu, ikasleok etxera heltzen garenean gehienetan etxerako lanak dauzkagu egiteko. Gurasoek esaten duten lehenengo gauza lanari ekiteko da.

Eskola ostean zaila da lanean ipintzea, nekatuta gaudelako.

Etxeko lanak askotan asko dira, ez da dibertigarria etxera heltzea eta segituan mahai batean esertzea goizeko 8:30etan egin den moduan. Etxean lan egia guztiz txarto ez dago baina nahiko alde txar ditu. Ez dena gustukoa , arratsaldeko 4etan ateratzea lanak egiten haztea eta erlojua begiratzen duzunerako arratsaldeko 8ak izatea orduan nire galdera da...non bizitzeko eta erlaxatzeko denbora?

Alde txarrak ateratzen dira irabazle. Azterketak daudenean ikastea eta ikastea da normalena nahiz eta egun osoa egon aulki batean eserita baina ez daudenean, gauza horiek egin behar ditugu etxeko lanengatik. Amorru asko ematen du etxeko lanetan ematea zure denbora librea gero ikastetxera heltzeko eta irakasleak errieta botatzeko txarto egiteagatik edo ez egiteagatik ez zenituelako ulertzen. Kexatu? bai baina erantzuna,ez da inoiz aldatuko. Klasean egon beharrean arretarekin jolasten ibili zara edo liburuan daukazu azalduta eta liburuarena ez bada ulertzen? mirari bat eskatzen dut? Ez gara makinak, oso normala da ez ulertzea ariketa bat edo zuriz uztea hurrengo egunean azaltzen da berriro eta kito. Azken finean, gu ikasi behar dugu eta azalpen bat berriz eskatzea ez da beste munduko edozer gauza haiek irakasleak eta gu ikasleak gara.

Alde on batzuk aurkitu al dira, klasean emandako materia berria etxean praktikan ipintzea, ohitura bat hartzea unibertsitatean askoz gehiago egon direlako eta denbora banatzen ikasteko txikitatik.

Nire ustez etxeko lanak kendu ez, baina murriztu bai. Bizitzan denbora asko kentzen dutelako eta ez dizulako ezer egiteko denbora ematen. Gehienok eskolaz kanpoko ekintzak praktikatzen ditugu eskerra bestela zer? arratsalde osoan etxean sartuta. Eskolara joatea egunerokoa da bai baina etxeko lanak ez lirateke egunerokoak izan beharko . Lasaitzeko momentuak ez datoz inoiz txarto.



WOMBATS–AK

Wombats–ak, Australiako martsupialak dira hartz muskulatura baten itxura daukate. Txikiak eta hanka laburrekoak dira. Wombats–ak belarketaz, babarrunetaz eta sustraiez elikatzen dira, eta zulo zabal batzuk haztakatzen dituzte haien aurreko hortzekin (karraskari baten antzekoak). Ilunabarreko eta gaueko animalia izan arren, Wonbats–ak egun hotz edo ostarteetan janaria bilatzera ausartzen dira. Ez dira erraz ikusten beste animaliei batzuk bezala, baina aztarna handiak uzten dituzte.

Wombats–ak, martsupial handi guztien bezala, diprodonito–ateko parte dira.

Wombats–ak metabolismo oso motel baten jabe dira, 14 egun hartuta digestioa osatzeko eta ez dira azkar mugitzen askotan. Beharrezkoa denean, ordea , erraz gizaki bat gainditu ahal dute lasterketa batean eta indar–erreserba izugarriak erabili. Wombat baten bere lurpeko harrapariaren aurkako lehen defentsa tunelaren sabaiaren kontra birrintzea eta erasotzailearen arnasketa gelditu arte.

Masailezur sendoa eta hortz zorrotzak dituzte, laguntza handikoak zuloak haztakatzeko. Wombat bakoitza zulo indibidual bat haztakatuko du, erreproduzitzen badago izan ezik. Batzuetan zikloak partekatu ahal izango dute, baina oso berekoiak dira haien lurralde eta elikagaiekin, zein gorotzekin markatuak dira.

Wombats–AK erreproduzitzen gai dira bi urteetatik aurrera, eta jaio berriak, 3zm baino gutxiago neurtzen dute.



GAIXOTASUN INFEKZIOSOEN PREBENTZIOA
  • PREBENTZIOA
  1. Higiene pertsonala: Gorputzak garbitzeko ohiturak mikroorganismo patogenoak suntsitzen laguntzen du. Neurri errazak hartuz gero gaixotasun infekziosoak harrapatzeko arriskua txikiagoa izango da.
  2. Osasun sexuala: Preserbatiboa erabiltzea da sexu transmisiozko gaixotasunak ez kutsatzeko modurik eraginkorrena. Beste gauzarik garrantzitsuena da emakumeek azterketa ginekologoak egitea.
  3. Elikagaien higienea: Elikagaiak eskuartean erabiltzeko hartu beharreko neurriak dira. Gainera elikagaien kalitate higienikoa ona izan behar da intoxikaziorik ez izateko.
  4. Txertaketa: Birus edo bakterio prestakinak dira. Hauek hilik daudenez ez dute kutsatzen gaixotasuna, baina erantzun immunitario espezifiko bat abiarazten dute, organismoak mikroorganismoa suntsitu ahal izateko.
  5. Maskoten zaintza: Animaliek gaixotasun infekzioso batzuk kutsa ditzakete beraz, oso garrantzitsua da maskotak behar bezala zaintzea eta txertatzea.
  • TRATAMENDUA
  1. Bakterioengatiko infekzioak: Hauek tratatzeko modurik egokiena antibiotikoak dira. Alde horretatik, oso garrantzitsua da dosia eta tratamenduaren iraupena kontrolatzea. Izan ere, antibiotikoak oker erabiltzen baditugu bakterioak erresistentzia jarri ahal dute eta bere efektua berriz, galdu.
  2. Birusengatiko infekzioak: Hauek tratatzeko modurik egokiena antibiralak dira. Birus batzuen sendagaiak dira. Hala ere oraindik ez dute aurkitu antibiral eraginkorrik infekzio hauek tratatzeko.
  3. Onddoengatiko infekzioak: Hauek tratatzeko antimikotiko edo antifungikoak erabiltzen dira. Onddoak ugaltzea alarazten dute eta suntsitu egiten dituzte.
  4. Protozooengatiko infekzioak: Hauek zailak dira tratatzen mota askotariko protozooak daudelako.





Fernando Morillo - Izar malkoak


Beñat birjina zen oraindik, Maider ordea, ez. Beñatek Maider ezagutu zuen diskoteka batean berak lehen Jaione izeneko neska batekin izan zituen amodio harremanak. Maiderren gurasoak, astebururo ateratzen ziren norabaitera alaba bakarrik utziz. Arratsalde baten, Maiderrek Beñati galdetu zion ea bere etxera joan nahi ote zuen, libre zegoelako. Beñatek baietz esan zion.

Solasean egon ziren eta logelara joan ziren. Beñaten lehenengo aldia izango zen, nahiko urduri zegoen. Larruan jotzen hasi ziren astiro eta lasai. Bat.-batean Beñatek kondoia kendu zuenean odolez zikindu egin zen. Pentsatu zuen zauritxoren bat egin zuela baina ez, Maiderrek esan zion, momentu horretan hilekoa jaitsi zitzaiola. Izara guztiak odolez zikinduta zeuden, kendu behar izan zituzten garbigailura sartu, eta berri batzuk ipini . Maiderrek aitortu zion Beñati gehiago nahi zuela eta ia ez bazitzaion axola berriro egitea. Oraingoan, xukadera bat ipini zuten haien azpian baina, alferrik. Beste izara pare bat zikindu zituzten Maiderrek dutxatu behar zuela esan zion azkenean, biak bukatu zuten elkarrekin dutxa hartzen.

Beñatek ate soinu bat entzun zuen. Hasieran pentsatu zuten haizea izan zela baina ez, oker zeuden Maiderren gurasoak ziren, gau hartan kanpoan afaltzekoak ziren, jatetxe batean, baina amak zerbait behar zuen etxetik. Amak harrapatu zituen baina ez zen sartu logelatara no batean izarak odolarekin zeuden eta bestean Beñaten arropa lurretik botata.

Amak Maiderri esan zion huts egin ziola baina aita zetorrenez beste momentu batean hitz egingo zutela esan zion.



PANDA GORRIA


Panda gorria ugaztun orojale mota bat da, Ailuridae familiakoa. Familia horren barruan geratzen den animalia bakarra da. Espezie mota hau galzorian dago bere bizilekuak mehatxupean daudelako, endogamiagatik eta isileko ehizagatik. Munduan 2500 panda gorri geratzen dira gutxi gora behera. Panda asko zoologikoetan daude sarturik bizitzen. Horregatik babestuta daude hainbat lege nazionalengatik.

BIZILEKUA: Panda gorria Himalayako, Butaneko, Hegoaldeko Txina, Indiako eta Nepaleko eskualde menditsuetatik dator. Orokorrean baso epel hezetan bizi da eremu altuetan banbu askorekin.

EZAUGARRIAK: Bere ilajea gorrixka, buztan luzea eta iletsuarekin. Aurreko aldeko hankak laburrak dira horrek esan nahi du bere ibiltzeko modua nahiko berezia dela. Animalia bakartia da, karaktere lurraldekoiarekin eta gaueko ohiturekin. Pandak 30cm eta 60cm artean neurtu ahal du. Emeak 3kg eta 4,5kg artean pisatu ahal du arra ordez, 4,5kg eta 6,2kg artean. Panda gorri bakoitzak orban mota desberdinak dauzka aurpegiaren inguruan beraz, panda guztiak ez dira berdinak.

ELIKADURA: Bere elikadura banbuaren inguruan dabil, baina orojalea denez ere intsektuak, ugaztun txikiak, arrautzak eta txori txikiak ahoratu ahal ditu.

BIZIMODUA: Pandak aktiboagoak dira egunetik eta gauetik. Egunean zehar zuhaitzetako adarretan lo egiten daude. Oso sentikorrak dira eguzkiarekiko ezin dituzte jasan 25 gradutik gorako tenperaturak. Bakartiak dira oso arraroa da panda bat familian edo bikoteka bizitzen ikustea. Oso lasaiak dira, garrasien bidez komunikatzen dira.

Gauean zehar, janaria bilatzen dute zuhaitzen eta lurraren artean. Oso animalia baketsuak dira baina arriskuan daudenean kontuz ibili behar duzu haiekin.

HARREMANAK: Erreprodukzio garaian bi sexuetako pandak bikote bat baino gehiagorekin izan ahal dute erlazioak. Garai hori urtarrilaren amaieran hasi eta martxoaren hasieran amaitu egiten da. Kumeak ekainaren eta uztailaren amaieraren artean jaiotzen dira. Emeak lau kume izaten dituzte normalean.


VALLECASEKO KASUA


NONDIK DATOR KASU HAU?

Estefaniak, Madrileko 16 urteko neska batek "ouijako" sesio bat egin zuen bere mutil-agunarekin kontaktuan jartzeko, beste ikaskide batzuekin bainu gelan, bat-batean irakasle batek ustekabean harrapatu zituenean. Momentu horretan edalontzia apurtu eta Estefaniak tamalez arnastu zuen ke arraro bat botatzen hasi zen.
Hurrengo hilabeteetan zehar bere amaren arabera, Concepcion, Estefaniak konbultsioak eta etengabe deitzen hari zizkioten pertsonen bisioa arraroak hasi zen sumatzen bere ohearen inguruan. Estefaniak hainbat mediku eta psikiatra bisitatu zituen baina inork ez zion erantzunik eman bere arazoei egin zizkioten frogek negatibo eman zutelako buruko gaixotasunei edo bestelako batzuei .

BERE AZKEN EGUNA

1991ko ekainaren 14an, Estefania ospitaleratu zuten azken aldiz Gregorio Marañonospitalean. hil baino lehenagoko beste atake bat gauzatu eta ahizpa txikia erasotu zuen. Esnatu ostean, Estefania ez zen ezertaz gogoratzen.
Egun horretan, etxera itzuli zenean gauean beste atake bat izan zuen golpe bat emanez eta kontzientzia galduz. Horrek esan nahi du 14ko goizeko ordu bietan hil egin zela. Expedientean ipini zuten hilketaren zergatia biriketako asfixia izan zela.

GERTAKARI PARANORMALAK ETXEAN

Hilabete batzuk pasata, familia horren etxean jasanezinak izatera heldu ziren gertakari arraroak gertatzen
hasi ziren. Haietako batzuk: Edalontzien hausturak, objektuak bakarrik mugitzea, gizon altu baten itzala, ateak zabaltzea eta ixtea etengabe. Bere amak esan zuenaren arabera harrigarriena dudarik gabe argazkiarena izan zen. 1993ko irailaren 1ean, bat-batean Estefaniaren argazki batek sua hartu zuen inguruko beste objektuak mindu gabe.

POLIZIA GERTAKARIEN LEKUKO

Aitak ezin izan zuen gertakari gehiagorik jasan. Gau batean, itzala berriro agertu zenean, polizia deitu zuen laguntza eskatuz. Inspektore bat eta beste bost agente joan ziren. Familia osoa etxetik kanpo atera egin zen beldurtuta. Poliziek Estefaniaren logelan harramazkadak ikusi zituzten poster batean eta sumatu zuten nola ateak etengabe zabaltzen eta ixten zeuden. Beste logeletara joan zirenean soinuak entzun zituzten.


IKASTURTEKO KRONIKA


0. SARRERA
ikasturte hau amaitzear dago. Hemen kurtsoan zehar nire euskara maila hobetzeko egin ditudan ahaleginak, ahozkoak eta lanak laburbiltzen saiatuko naiz.

1. HISTORIA
Ni, Naiara, Gobela ikastolatik nator. Hantxe egin nituen haur hezkuntza eta lehen hezkuntza. Gobelan bizitzarako baliagarriak diren hainbat kontzeptu berri ikasi nituen.

DBH-1 Artatzako institutuan hasi nuen Gobelan DBHrik ez zegoelako eta hemen jarraitzen dut. Lehen hezkuntzatik DBHrako aldaketa nahiko astuna izan zen. Irakasle berriak, ikasketa sistema guztiz desberdina, leku berri bat... Lehen hezkuntzan zehar arazorik ez badaude erraza da nota onak ateratzea baina DBHra heltzen zarenean, gauzak ez dira hain errazak izaten.

Gobela ikastolan oso lagun gutxi geunden, esate baterako, 26 bi taldeetan banaturik. Guztiak Artatzako institutura joan ginen. Hemen hainbat lagun berri egin eta jende berria ezagutu egin ditut lau urte hauetan zehar. Nire ustez institutu honek maila altua dauka ikasgai batzuetan, matematiketan adibidez. DBH guztian zehar izan ditut zailtasunak gainditzeko edo gainditu gabe geratu zaizkit hurrengo ikasturterako. DBHko lau kurtsoetan zailena, 3DBH izan zen niretzat. Bertako ikasgai asko bitan zatitu egin zirelako eta zenbait berri sartu ziren. Batere ados nago 3DBHko maila zaila dela esaten duten pertsonekin aldaketa asko sumatzen dira. Argi dago kurtso guztietan ikasi gabe ez dagoela zer egiterik baina batzuetan hori ez da nahikoa.

Klaseko ikasleekin harremanak ikasturtean zehar onak izan dira. Noizbait garrantzi gabeko liskarrez lagunduta, ezer berririk. Irakasleen arteko Irakasleekiko harremana zailena da azaltzeko edo kontatzeko. Irakasle guztiak ez ditut gustuko esate baterako. Beti saiatu izan naiz errespetuz zuzentzen irakaslearengana baina momentu batzuetan oso zaila egiten zait errespetuz zuzentzea. Arrazoia daukala dakidanean, adibidez. Gorrotatzen ditudan gauzetako bat da: irasleak gauza bat eskatzea zuri, berak galdu duenean alegia, errespetua.

2. GELAKO GIROA
Gelako giroa nire klasean nahiko ona dela pentsatzen dut. Begi bistan dago klasean, guztiak ez garela lagun minak batzuk beste batzuekin baino hobeto konpontzen gara. Aurten eramaten ondo konpontzen ez nintzen ikaskideekin tokatu zait. Orain noski haiekin eramaten hobeto konpontzen naiz.

Kurtsoan zehar gatazkaren bat gertatu egin da txarto ulertzeren batengatik edo batek daki. Eskua altxatzearen asuntoa kontua txikitan asko erabiltzen nuen ni eta nire ikaskideak genuen bai nik eta baita nire ikaskideek ere, baina urteak pasa hala, galtzen ari da. Ni kanpotik ikusten dudana klasean gure artean ez ditugula arazorik hitz egiteko baina parte hartzerako momentuan mundu guztiak, ni barne, ez dugu parte hartze handirik. Ikasgai batzuetan parte hartzeak.

Mugikorraren kontuan ez daude gauza asko esateko. Gaur egun gazte guztiak edo gehienak daukate bat. Haien erabilera klasean debekaturik dago baina guztiok erabili izan dugu noizbait baimenik gabe.

Klaseetan adi egoten saiatzen naiz baina batzuetan, benetan ezinezkoa iruditzen zaidan gauza bat da. Berez mundu guztia adi egoten da interesatzen zaion gai bati buruz hitz egiten ari direnean. Noizean behin, zaila da azterketa garaiak direlako, gai pertsonalak direla eta... erraza da atentzioa galtzea batez ere, asperturik zaudenean.

3. AHOZKOTASUNA
Jendaurrean hiru ahozko egin ditut momentuz. Lehenengoa ez nuen prestatu egia esaterako, ez nekien ahozko bat egingo nuenik. Klasera heldu nintzenean, irakasleak esan zigun momentu horretan geunden hiru ikasleei ahozko bat inprobisatzeko "Lunaren azken lana" liburuari buruz. Niri ez zidan grazia handirik eman ez nagitasunaren aldetik baizik eta asko kostatzen zaidalako jende aurrean hitz egitea. Beste kurtsoetan egindako ahozkoak ez dira onak izan nire gusturako nahiz eta etxean ondo prestatu izan, gero ez zitzaidan ezertarako balio, dena ahazten zitzaidalako kontatzerako momentuan. Estutasun momentuak ziren niretzat. Onena, ahozkoan egiteko egunetan, 10 garela, gutxi gorabehera. Denborarekin arazo horiek desagertzen joan dira. Beste bi ahozkoak egun berean egin nituen, Laurarekin batera. Bata "Panda gorriari" buruz eta bestea 90ko hamarkadan Madrilen gertaturiko kasu bati buruz "Vallecaseko kasua" deiturikoa.

Noizbait parte hartu izan dut beste ikaskideen ahozkoetan baina bakarrik pare bat aldiz edo. Gorago esan bezala txanda errespetatzek, eskua altxatzearen asuntoa kontua dago baina horren erabilera gero eta gutxiago ikusten dut. Hitz egin nahi dudanean, txanda eskatzen dut edo sinpleki mundu guztia isilik badago, hitz egiten hasten naiz

4. IRAKURMENA.
Nire kontu ez ditut libururik irakurri bakarrik irakurri behar ziren hirurak, gero azterketak egin ahal izateko eta gainditzeko gaindituz. Nire mugikorra egia esanda, gazteleraz daukat guztiz. Izango nahi banu ere ez nuke izango aukerarik, IOS erabiltzaileak ez daukalako.

Aurten hiru liburu irakurri izan ditut: Luna jaunaren azken lana César Mallorquírena, Izar malkoak Fernando Morillorena eta azkenik, Kleopatra Jon Arretxerena. Hiru liburu hauetatik gutxien gustatu zaidana Jon Arretxeren Kleopatra izan da. Besteak baino aspergarriagoa izan da nire ustez, ez hain eramangarria. Ez zegoen trama interesgarririk. Gehien gustatu zaidana César Mallorquíren " Luna jaunaren azken lana" izan da.

Nire kabuz ez ditut artikulurik, berririk... irakurtzen. Facebook aplikazioaren bidez batzuetan, artikulu edo berri interesgarriak agertzen direnean irakurri egiten ditut.

5. METODOLOGIA
Ikasgelan egindako lana guztiz nahikoa ez da izan nire ustez. Ostiralero joaten gara informatika gelara lan berriak prestatzeko edo egiten hazteko. Ni denbora hobeto aprobetxatzen dut etxean nagoenean bakarrik idazten, erabateko lasaitasunarekin. Ostiraletan, asteko azken eguna izateaz gain, beste ikaskideekin nago solasean edo beste kontu batzuekin. Benetan lan egiten dudanean, etxean da.

Irakasleen rola ona izan da orokorrean. Beti daude salbuespenak egun batzuk besteak baino hobeak izan dira. Nik ikasturte ona pasatu dut, momentu txarrez aparte zeren bai, egia da ikasketak askotan gure animoak jaisten dituzte gero arazoak ekarriz.

Irakaslearen jarrera ona iruditu zait baina batzuetan gustatu izango litzaidake klaseak pittin bat entretenigarriagoak izatea ikasleen arreta ez galtzeko.

Rolari buruz, ezer gehiagorik esateko ona eta pazientzia nahikoarekin, beste batzuek ez daukatena.

6. IDAZMENA
Nire ustez nire idazlanetako kalitatea ez da txarra. Badaude akatsak guztietan bezala. Zirriborro askorik ez ditut egin koadernora pasatu baino lehen bakarrik batzuekin. Testuen kalitatea hobetzeko, euskalbar erabili izan dut. Ez dut beste ikaskideekin kooperatu batzuetan sartu izan naiz besteen koadernoetan haien lanak zuzentzeko eta behin zuzendu diot ikaskide bateri zerbait. Egia esateko ez diot ikaskideei laguntza eskatu idazlanen kalitatea hobetzeko. Erronka 30.000 karaktere egitea da eta guztiz bete egin dut. Idatziriko testuak ez dira berdinak batzuk azalpenekoak dira besteak iritzizkoak...irakasleen eta ikasleen ekarpenak historialean begiratzen ditut, idaztera sartzen naizen bakoitzean.

7. ZEIN IZAN DA NIRE AURTENGO IDAZLANIK ONENA?
Aurtengo idazlanik onena aurten nire ustez etxeko lanei buruzko iritzi testua izan da. Idazlana egin baina lehen, horri zuri bat hartu nuen eta alde on eta txarrak idatzi nituen konparaketak eginez ondoren, idazlana modu koherente batean idazten saiatu nintzen. Pozik geratu nintzenean idatzitakoarekin koaderno elektronikora pasatu nuen. Autozuzenketa egiten saiatzen naiz, testua pasatzen bukatzen dudanean irakurriz aldi batzuk gehiago. Ni koadernoa eguneratuta eramaten saiatu egin naiz, hiruhileko bakoitzean egin behar ziren karaktereak eginez.
Zergatik ez zara saiatu zure iritzi artikulu hori ZuZeu.eus blogean argitaratzen? <gorkaazk>

8.JARRERA
Erabili dugun metodologiaren bidez euskaraz hobeto hitz egiten ikastea, posiblea da. Idatziz gero, hobetu mintzatu ahal gara praktikatu orri batean eta praktikan jarri, hitz egiterakoan. Ikasgelako giroa ona da orokorrean batzuetan liskarrak daude, baina ez beste munduko ezer. Guztien artean, klasea eramangarriagoa izatea lortu dugu denborarekin. Ez gehiegi baina kurtso hasieran baino pixka bat gehiago gutxienez, bai. Egia da batzuetan apur bat pasotak garela baina hori egunaren arabera da edo gogoen arabera neurtzen da. Euskarako ikasgaian ez dauzkat huts egite askorik, beti justifikatzen saiatzen naiz. Xuxen eta Euskalbar erabiltzeak, ez dit asko lagundu, ortografia akatsetan bakarrik.

Gorago esan dudan moduan nire ustez, lanik onena etxeko lanei buruzko iritzi testua izan da.

ikaslea klasera sartu orduko eserita mahaian eta materiala prest saiatzen naiz edukitzen baina kurtso osoan zehar, ez dugu gehiegi erabili liburua. Ni pertsonalki, egunak ditut batzuk txarrak beste batzuk onak...bene-benetan ez naiz beti adi egoten batzuetan zail samarra delako.

Ikaskideekin beti adeitsu izaten saiatzen naiz. Batzuetan bromak egiten ditugu klase barruan, jolastordura itxaron joan baino lehen. Txirrina jo arte, beti egoten naiz gela barruan, komunera joan izan ezik. Telefonoa askotan begiratu izan dut klase orduan. Ahalegintzen naiz ahal dudan gutxien begiratzeko. Informatika gelara joaten naizenean, ostiralero beti zabaltzen dut koaderno elektronikoa lanak zuzentzeko, idazteko etab.

9. EUSKARAREN ERABILERA IKASGELAN
Mugikorrean ez daukat ezer ez euskaraz. Instagram, Snapchat eta bestelako aplikazioak ez dut uste euskaraz jartzeko aukera dagoenik. Noizbait Familiako Whatsapp taldean euskaraz hitz egin dut baina ez askotan. Telefonoa hartzerakoan jartzen duen izenaren arabera modu batean erantzuten dut lagun minak badira batzuetan txantxetan, familiakoren bat bada errespetuz edo konfiantza gabeko pertsona batekin normal. Interneten ez ditut euskarazko esparrurik erabiltzen.

10. AUTOEBALUAZIOA
Aurten koaderno digitala izatean, idazteko era hobetu dudala uste dut. Denbora dezentea pasatu dudalako idazten erronka betetzeko. Ez guztiz ondo ikasi zuzentzaile ortografikoa erabiltzen, baino lehen baino hobeto gutxienez bai. Jendaurrean hiru ahozko egin ditut guztira,eskatzen zena gutxi gorabehera. Ondo egiten saiatu izan naiz baina niretzat ez da gauza erraza izan jendaurrean hitz egitea. Egiten dudan bakoitzean, urduritasuna etortzen da nire gorputzera. Espero dut denborarekin arazo hau desagertzea argi dagoelako nagusitzen naizenean, mota honetako froga gehiago pasatzeko kapaza izan beharko naizela.

Klase orduetan txandak errespetatzen saiatzen naiz. Normalean elkarrizketak erdaraz izaten dira. Etxean ez ditut inoiz ahozkoak entzun hobetu ahal izateko. Beste ikaskideen koaderno batzuetan sartu izan naiz, haien lanak irakurtzeko eta zuzentzeko asmoz. Ez diot inori eskatu nire idazlanak irakurtzeko eta zuzentzeko. Ikasgelan ondo jokatu dudala uste dut batzuetan arreta faltarekin baina ni, oso erraz despistatu egiten naiz interesatzen zaidan beste gauza bat jartzen denean erdian. Ikasgelako giroa ondo eramaten saiatzen naiz eta ez denbora guztian tontoarena edo txantxetan ibili beharrean. Hamahiru idazlan egin izan ditut kurtso osoan zehar eta 33.030 karaktere guztira.