Aurkibidea:

Saiatuko gara hainbat testu tipo lantzen, ez iritzi-artikuluaeta azalpen testua bakarrik. Esate baterako, literatura testuekin batera, honako testu hauek aztertuko ditugu: argudiatze testuak, txostenak, SMSak edoTelegrammezuak, posta-e mezuak, zinema-gidoiak, eskabide-orriak, inprimakiak, aurkezpen gutunak, curriculum vitaeak, lan eskaerak, administrazioko gutun formalak, jarraibide edo argibide testuak, liburu edo film baten kritikak, publizitate-mezuak, kronikak...


Izenburua

Testu-Tipo

Noiz

Ekarpenak Nortzuk

Info. Iturriak

Ereduak Non

Non Argitaratua



1
Gazteak eta konpromisoa
Gutuna (lagunartekoa)
2016 irailean






1
Gazteak eta konpromisoa
Iritzi-artikulua
2016 irailean



Zuzeu.com (argitaraturiko iritzi artikulu bati nire iritziarekin iruzkina egin diot)


2

Azalpen testua
2016 irailean


Wikipedia
eu.wikipedia.org


3
Film baten azpitituluen euskaraketa, itzulpena
Azpitituluak (film, jatorrizko bertsioaren azpitutuluen euskaraketa)




Blog +
http://azpitituluak.com/osoak



Ikasle bikaina izateko dekalogoa
Dekalogoa




Nire blog Blog



Graffiti

Argudio testua





Blog



figura erretoriko batzuk
Azalpen testua
Urria



Blog




Laburpena eta iritzi testua










Film bati buruzko laburpena eta iritzia (kritika)









Inside out

Filmaren fitxa





Wikipedian




Iritzi-artikulua




ZuZeu.eus blogean argitaraturiko iritzi artikuluari buruzko iruzkina.




Liburu bati buruzko laburpena eta iritzia (kritika)








Hitzak eta iruzkinak

Abestia










Film - Laburpena










Azalpen Testua





youtube



Matxismoa eta feminismoa

Iritzi testua










Liburu baten sinopsia eta iritzia




blog



Bidaia baten kronika
Kronika









Azalpen testua









istorioa, narrazio laburra









Iritzi Testua





Sustatu.com (argitaraturiko testu bati iruzkina)




Bideo bat +azalpena





youtube




azalpen dokumentala





Youtube.com (argitaraturiko abesti baten azpian abestiaren hitzak kopiatu ditut iruzkinen artean)




azalpen testua



















11 mezu labur Twitterren lagunarteko erregistroarekin
11 mezu labur, 11 txio edo tuit ( >140 karaktere)



#literotua

Twitter




Esaldi esanguratsuak





Tatoeba.org




figura erretoriko batzuk
Azalpen testua









Ikasturte amaierako kronika









Eratostenes, Lurraren perimetroa eta radioa kalkulatu



















Guztira:

9 testu mota

40.000 karaktere koaderno honetan


30.000 karaktere gune publikoetan ARGITARATUAK


























Erabil ezazu zure buruari zuzentzeko zuzentzaile automatikoa: Xuxen


Ez ahaztu hiztegi zalantzak euskalbar tresnaren bidez argitzea.

=


2016-2017ko KRONIKA



Sarrera: 2016-2017 ikasturtean nire euskera maila hobetzeko egin ditudan ahaleginak hemen laburbiltzen saiatuko naiz...Ikasturte honetan egin ditugun idazkiei, ahozkoei eta halako laneei esker uste dut nire euskara maila hobetzea lortu dudala, beno, uste dut ez, ziur nago lortu dudala euskara maila hobetzen. Euskara ikasgaian gehien kostatu zaidan atala ala pisutsuena iruditu zaidan atala, euskarazko liburuak irakurtzea izan da, batez ere, irakurri dudan azkena, Antologia bat deiturikoa.

Historia: 4. DBH-ko ikasturtean beste jendearekin egon nintzen, 43BD klasean, Ikerne Etxebarria tutore moduan. Ikasturte honetan, jende berria etorri da beste ikastetxetik, baina beste guztiok Artaza-Romon egin ditugu 1. Bachillergoko kurtsoa eta DBH-ko kurtso guztiak. Nik, adibidez, beste batzuek bezala, betidanik izan naiz Romoko ikaslea, bi urte nituenetik, hain zuzen. Pasaden urtean ez genuen ia ahozkoak landu, uste dut behin egin genuela bakoitzak. Ikasturte honetan, aldiz, askoz gehiago landu ditugu ahozkoak, Gorka euskarako irakasleari esker. Lehen esan duan moduan, Romon ikasi dut bizitza osoan, beraz ezin dut beste ikastetxekin inolako konparaketak egin. Beste aldetik, konparatu ahal ditut euskara eta ingelesa hizkuntzak. Pasaden urtean, ingelesa euskara baino askoz hobeto eraman nuen, euskara maila pixkatxo bat baxua dela esan beharra dut, ingelesa maila, aldiz, nahiko ona. Baina ikasturte honetan, ordea, nabaritu dut euskaran hobetu dudala, eta zoritxarrez, ingelesan txarrera egin dut, bigarren ebaluazioan penaktu nuen eta guzti!

Gelako giroa: Kurtso hasieran, konturatu nintzen jende berria ailegatu zela institutora, eta nik, egia esanda, ez nintzen ezta saiatu haiekin hitz egiten, nahiz eta nik ez izan berria dena institutoan lotsatia naiz beste lekuetatik etortzen diren ikasleekin. Hilabete bat edo hilabete pare bat pasata, jendea ondo ezagutzen hasi nintzen eta jende jatorra zirela konturatu nintzen, eta orain, kurtso bukaeran, harreman ona daukagu elkarrekin. Euskarako klase orduetan, kurtso hasieran, klaseko giroa ez zela oso ona aitortu beharra dut. Jende gehienak gure kontuetara geunden, irakasleari kasu handirik egin gabe. Nik uste, denborarekin hori hobetzea lortu dugula denon artean. Adibidez, euskarako klaseetan hainbat aldiz umorea erabili izan dugu, baina elkarri zirikatu gabe, oso klase onak direla pentsatzen dut.

Ahozkotasuna: Kurtsoan zehar hiru ahozko soilik aurkeztu izan ditut, Larramendirena, Herrialde arriskutsuena eta Masha eta hartza deitzen denarena. Bigarrena aipatu dudana izan da gutxien guztatu zaidana, beste biak, aldiz, uste dut nahiko ondo atera zitzaizkidala. Klaseko ariketak egiterakoan, gutxitan parte hartu izan dut. Onartu behar dut, bakarrik irakasleak galdetu izan didanean parte hartu dudala. Zorionez, parte hartu dudanetan jendeak ni errepestatu nau, horregatik, nik gauza bera egin dut, nire ikaskideak errespetatu. Agian parte hartzea ez da hobe ematen zaidana baina saiatzen naiz, lotsa da arrazoienetariko bat.

Irakurmena: Aurten, hiru liburu irakurri ditugu kurtso osoan; lehena, Ferdinand von Schirach-ren Krimenak izan zen (nire gustukoena izan zena), bigarrena, Ur apalategiren Fikzioaren izterrak, eta hirugarrena, Iban Zalduaren Antologia 1 (gutxien gustatu zaidana). Hiru liburu gustatu zaidan gauza bat dute komunean, istorio-bildumak direla hirurak. Pisutsuago iruditzen zait gai bateko liburu oso bat irakurtzea. Nire kabuz nire lagun batzuk ZuZeu.eus-en argitaratutako bizpalau testutxu irakurri nituen, adibidez, Ainhoa Agirrezabalarena, arrakasta handia eduki zuena ZuZeu.eus-en. Besteen harpausoko orrietan sartu naiz noizbat eta testutxuren bat irakurri izan dut.

Metodologia: Aurtengo metodologia azken urteekin konparatuz, hoberenetarikoa dela esango nuke. Asko gustatu zait klaseak banatuta zeunden moduan, astelehenetan testu liburuarekin aritzen genuen, eta azteazkenetan, bikoizketa zegoela aprobetxatuz eta jende gutxiago zegoela aprobetxatuz, ahozkotasuna lantzen genuen. Ostegunetan, lehenengo orduan, ordenagailu gelara joaten egon gara. Ordu hoiek aprobetxatu egin ditugu 'Harpausoak' blogean edota ZuZeu.eus-en idazlan berriak idazteko, idazlanak zuzentzeko, idazlanak garbira pasatzeko, etab...

Idazmena: Idazmena, gehien landu dugun atala izan da, Harpausoak blogaren bidez eta ZuZeu.eus-ren bidez. Nik, Harpausoko lan kuadernoan testutxu bat argitaratu baino lehen Word batean idatzi izan dut, ziriborro bezala erabiltzen. Nire testuak kalitate hobea izateko Xuxen tresna erabili dudan bakarra izan da, Hobelex eta Euskalbar ez ditut erabili. Kurtsoan zehar hainbat artikulu argitaratu ditut, batez ere Wikipedian, ez dakit zergatik ez dudan ezer ZuZeun argitaratu. Noizbait sartu izan naiz nire ikaskideen orriko historialean haien idazlanak zuzentzan saiatzeko eta haien idazlanak irakurtzeko.

Zein izan da nire aurtengo idazlanik hoberena? Zergatik?: Nire ustez, aurtengo idazlanik hoberena defentsa legitimoarena izan zen. Irakurri genuen 'Krimenak' liburuaren laburpena da. Nire ustez, egin ditugun hiru azterketen artean hobe atera zitzaidana da. Azterketa egin ondoren, oso pozik geratu nintzen, lan ona egin nuela pentzatu nuelako. Eta horrela izan zen, 9 bat izan zen azterketa horretako nota. Beste aldetik, "Neska izatearen zeregin zaila" deitutako idazlanaz harro nago. Pixka bat kostatu zitzaidan, ipintzen duen informazio guztia bilatu behar izan nuelako eta gainera, euskara pasatu behar izan nuelako.

Jarrera: Nik uste dut, euskara klaseetan nire jarrera ona izan dela. Kurtso osoan Euskara klase ia guztietara joan izan naiz, gutxitan faltatu izan naizela uste dut. Ikasgelan, guztion artean sortu izan dugun giroa ona izan dela pentsatzen dut. Batzuetan, kostatu izan zaigu isiltzea klase hasieran, eta horregatik Gorkak geratzen zen isil isilik gure isiltasuna itxaroten, eta normala denez, aurpegia ez hain ona izanda. Uste dut, ikasturtea gainditutzat eman behar zaidala ebaluazio guztietan egin dudala egin behar ziren gauzak, karaktere guztiak egin ditut, ahozkoak egin ditut, Wikipedia artikuluak igo ditut....Beste aldetik, egia esanda, badakit zer den ikasi nahi dudan gauza, baina ez erraza dirudielako, baizik eta asko gustatzen zaidalako umeekin ibiltzea, ikasi nahi dudana Magisteritza da eta asko gustatuko litzaidake eskola baten haur-hezkuntzan lan egitea, gustura egongo nintzekeela pentsatzen dut.

Euskararen erabilera ikasgelan: Ikasgelan, euskara erabiltzen da erabili behar denean soilik eta pena bat da. Beno, noizbait euskaraz hitz egin dugu klaseko WhatsApp taldetik. Batzuetan, adibidez, Instagramera argazki bat igotzean argazki oina moduan ipini izan dut euskarazko abestien esaldi polit-politak, adibidez, zu zara nire poz guztien iturria (Gogoak, ESNE BELTZA). Aitortu behar dut, euskara ez dudala erabiltzen institutoz kanpo, ez dut nire lagunekin euskaraz egiten ezta nire gurasoekin ere ez.

Autoebaluazioa: Kurtso honetan ikasi dut testu edo hipertestuak hobetu idazten baina ez dakit oso ondo erabiltzen zuzentzaile ortografikoa edo online hiztegiak. Besteek hitz egin dutenean entzuten egon naiz, adibidez, haiek haien iritzia ematen dutenean, ahozkoak egiten dutenean...Kurtso honetan euskarazko hiru liburu soilik irakurri izan ditut, Gorkak bidalitakoak eta nire ustez egokiak izan dira gure adinerako, batez ere 'Krimenak' deiturikoa. Noizbait irakurri izan ditut nire ikaskideen idazlanak Harpausoak blogean. Ohartu behar dut, batzuetan deskonektatu egin naizela, baina normala dela esandakoa egiten. Beste alde batetik, besteekiko errespetuzko jarrera matendu izan dut beti, errespetua matentzea garrantsitsuena iruditzen zait. Bukatzeko, esan beharra dut, euskara ikasgaia hobeto eraman dudan urtea izan dela, oso pozik egon naiz, klaseekin eta baita iraskaslearekin ere. Kurtso ona izan da, pixka bat latza baina ondo egon da.


BERNARDO ET RAMON


Giselek 40-50 urte ditu, argitaletxe bat dauka (baina ez da jabea) eta Antso baino 5 urte gazteagoa den seme bat dauka.
Azken ipuinako narratzaileari buruz esango nuke Antso gustuko duela, pixka bat "beldurti" dela Antsonekin dagoenean (hau ikusten da, adibidez saloian daudenean, Giselek pentsatu zuen pixka bat arraro zela ber semea baina bost urie gehiago duen mutel batekin egotea, orduan komunera joan zen eta alde egiteko gogoa eduki zuen baina mahaira bueltatu zen. Baita ere, esango nuke sexua gustoko duela, hau jakin izan dut kapituluaren bukaeran "haserretzen" delako Antsonek ez zuelako sexu-harremanik eduki nahi.
Istorio hau lehenengo pertsonan kontatuta dago, Giselek da kontatzen duena eta aldi berean protagonista da.
Hasiera batean, geratzen dira afaltzeko beste bi lagunekin (Giselez gonbidatzen ditu)
Baina Antsok ez da joaten. Geroxeago Antsok Giseleri deitzen dio eta galdetzen dio ea leku politen bat ezagutzen duen, eta Antsok argi uzten dio berarekin joan nahi duela. Orduan, geratzen dira eta hasieran tunel batera eramaten du (izugarrizko kiratsarekin) , gero, saloi betera eta bukatzeko hotel batera.
Hasieran , bazirudien Antsok zeozer nahi zuela Giselekin baina azkenean ikusten da ezetz, ez zuen nahi ezta sexua edukitzea ere; nahi zuen gauza bakarra liburuaren itzulpena argitaratzea zen. Azkenean, hori ( liburuaren itzulpena argitaratzea) ez da posiblea izaten Gisel haserretzen delako Antsok ez duelako sexu- harremanik edukitzea nahi.




IRITSI PRETSONALA


Hirugarren ebaluaketan, erlijion ikusi dugun gaietariko bat transexualitatea izan da. Eta nik, honi buruz hitz egitea eta iritsia ematea erabaki dut.

Hasteko, esango nuke, nire ikuspuntutik, transexualitatea gauza guztiz normala dela. Pertsona hauek guztiok jasotzen dugun errespetu eta eskubide berak izatea merezi dute. Pertsona batek bere aspegi fisikoak aldatu nahi dituenean edo aldatzen dituenean, sentitzen duelako bere gorputza ez duela zer ikusirik bera konsiderantzen denarekin, beti egoten da norbait egoera hori kritikatzen duena. Adibidez, leku batzuetan pertsona hauei ez diete uzten haiek nahi duten komunak erabiltzea, erabili behar dute txikitan erabiltzen zuten komuna. Noizbait gertatu izan da, transexualez soilik erosoago dauden komunetan sartzeagatik, jendeak bortzatu, lapurtu, baita hil ere egiten dituzuela.Pertsona horren ideien konta egon ahal zara? Bai. Baina nik uste dut errespetua lehena izan behar dela.

Bestalde, "hazte oir" - ekoek egin zuten autobusa izugarrizko errespetu falta iruditzen zait, adierazpen askatasuna daukate bai, baina nire ustez pasatu ziren ipintzen " si naces hombre eres hombre. Si eres mujer seguiras siendolo".

Erlijio ikasgaiaren azken ebaluaketan ikusi dugun beste gai bat "mendekua" da.

Nire ustez mendekua ergelkeria hutsa da, kasu batzuetan beste batzuetan baino gehiago. Norbaitek pertsona bat hiltzen duenean, ulertzen dut hilda dagoen familiarrek ala lagunek hiltzailea hiltzeko gogoaz izatea, baina argi dago hori ez dela biderik onena. Adibidez, norbaitek ni traizionatzen banau ala hitzekin mintzen banau nik ez nuke ezer egingo, soilik entzun dudan hori batzertu, hau da, kasurik ez egin. Mundua, azkenean, dago dagoen moduan jendearen maltzurkeriengatik eta jendearen mendekuengatik. Beraz, esan beharra dut, mendekua ondorio txarrak soilik dakarrela. Eta ez naiz barkamenan buruz hitz egiten, mina egiten badizute zure bizitzatik baztertu eta jende berria ezagutzera joan!


BIOGRAFIA:
Maxi Iglesias Cardenal Spinola (Madril) deituriko eskolan ikasi zuen.


2005ean bere karrera hasi zuen Ospitale Zentral deitutako telesailean, gero “Cuéntame como pasó”, “Amar en tiempos revueltos”, “Toledo, Cruce de destinos”, “Los protegidos” eta profesionalki famatua egin zen Cabano pertsonaia interpretatuz “Fisica o Quimica” telesailean.

Zineman, hainbat pelikuletan parte hartu du, adibidez, 8 zita, Gezurrak eta lodiak (Mentiras y gordas), “After”, Carlotaren egunkaria (El diario de Carlota), XP30 eta 24 eskaileren sekretuan.

2012ko abuztuan, hirugarren edizio estatubatuar “Mira quién baila!” konkurtsorako fitxatu zioten. Geroxeago, 2012ko iralan, laguntzaile bezala hartu zuten “El hormiguero” deitutako programan.

2012an, bere laguna Angy Fernandez-en abesti baten bideoklipean agertu zen, BoyToy izena duena.

2013ko ekainaren 14an, bere agerpena baieztatzen da Velvet deitutako telesailean, arrakasta handia izan duen telesaila.


2014an, filmatzen du Sevillan “Asesinos inocentes” deitzen den pelikula.

2015ean, Chad mendoza pertsonaia interpretatu zuen “Dueños del paraiso” telesailean.

2015ko abenduaren 22tik Atreseries TDT-ko programen presentatzailea da eta lau hilabete beranduago La Embajada telesaila estreinatu zuen, non Roberto pertsonaia interpretatzen duen. Bere lehen kapituluan lau milioi teleikusle baino gehiago lortu zituen.

FILMOGRAFIA:

Telesailak

Urtea
Titulua
Papera
Saila
Notak

2005

Amar en tiempos revueltos

Joven Miliciano

TVE

Kapitulu bat

Hospital Central

Pablo

Telecinco

Kapitulu bat

Cuéntame cómo pasó

Pedro

TVE

Kapitulu bat

2008 - 2011

Física o química

César Cabano de Vera

Antena 3

57 kapitulu

2011

Los protegidos

Ángel

Antena 3

14 kapitulu

2012

Toledo, cruce de destinos

Martín Pérez de Ayala

Antena 3

13 kapitulu

2014

Velvet

Maximiliano "Max" Expósito

Antena 3

21 kapitulu

2015

Dueños del paraíso

Chad Mendoza

TVN, Telemundo

49 kapitulu

2016

La embajada

Roberto Marañón Gil

Antena 3

11 kapitulu

2017

El final del camino

Alfonso I

La 1

1 kapitulua

2017

Ingobernable

¿?

Netflix

¿? kapitulu

Filmak

Urtea

Titulua
Pertsonaia
Zuzendaria
Notak

1997

La pistola de mi hermano

Luis

Ray Loriga

Sekundarioa

2008

8 citas

David

Peris Romano Y Rodrigo Sorogoyen

Sekundarioa

2009

Mentiras y gordas

Pablo

Alfonso Albacete Y David Menkes

Protagonista

After

García

Alberto Rodríguez

Sekundarioa

2010

El diario de Carlota

Lucas

José Manuel Carrasco

Protagonista

2011

XP3D

José Aguas

Sergi Vizcaíno

Protagonista

2012

El secreto de los 24 escalones

Marc

Santiago Lapeira

Protagonista

2015

Asesinos inocentes

Francisco Garralda

Gonzalo Bendala

Protagonista

Out There

Him

Inés de León

Metraje laburreko filma

2016

En tu cabeza

Vecino

Daniel Sánchez Arévalo

sekundarioa (metraje laburreko filma)

Telebistako programak

Programa
Saila
Urtea
Notak

El hormiguero

Antena 3

2012-2013

Laguntzaile

Mira quien baila

Univisión

2012

konkurtsantea

Nuestra Belleza Latina

Univisión

2013

laguntzaile

Hoy visitamos...

Atreseries

2015

aurkezlea

Más de series

Atreseries

2015

aurkezlea

Modeloa[editatu]
Aldizkaria

Urtea

Notak

FoQ

2008-2011

Aldizkari guztiak Fisika edo kimikako aktore bezala.

PopGuide

2008

Azala (portada)

QMD

2010

Modeloa

Shangay Style

2011

Modeloa

Diez Minutos

2012

aktore bezala karrerari buruzko erreportajea

Boytoy

2012

Angy Fernández-en bideoklipa.



Henry Morton Stanley
Henry Mortonek britainiar esploratzailea izan zen. Zorigaitzeko haurtzaroa izan zuen: bere gurasoek erreformatorio batean sartu zioten baina 15 urteekin handik alde egin zuen. 1859. urtean Amerikara heldu zen eta han merkatari batek adoptatu zion.

1869. urtean espedizio bat hasi zuen Afrikarantz David Livingston misiolariaren bila. 1870. urtean berarekin aurkitzen da, Ujijin eta honekin Tanganika lakua esploratu zuen. Hiru urte geroago David hiltzen da eta Henryk Londresera joaten da.

1874. urtean Afrikara bueltatzen da eta 1877. Urte-arte han geratu zen eta espedizio batzuk burutu zituen. Victoria eta Tanganyika lakuen inguruan nabigatu zuen eta Lualaba Kongo ibaiaren ibai-burua zela frogatu zuen. Espedizioa hasi zuten 356 lagunetatik 114 baino ez ziren amaierara iritsi.
Gero 1879. Urtean Afrikara bueltatu zen eta Kongon egon zen 5 urteetan zehar. Kongon, bidai berriak, baseak eta nabigazio lineak ipini zuen.


Britainia Handira itzultzean, berreskuratu zuen Britainiar herritartasuna eta parlamentuko kide bezala aukeratuta izaten da 1895. urtean. 1897. urtetik aurrera, bere azken inspekzioa bukatu eta gero, ez zen berriro inglaterratik aldendu.
Henryk ez zen izan bakarrik esploratzaile ona, baizik eta idazle ona ere, hauek izan ziren berak idatzitako liburuak: haren autobiografia, through south Africa, Nola aurkitu nuen Livingstone, Bidaia Afrikako zentrora Livingstone medikuaren bila…



Antoinne D’Abbadie

Bere bizitzan zehar 14 bat hizkuntza hitz egiteko moduan menperatu zituen, baina, zientzia izan zen, alabaina, bere ikasbide nagusia.

Etiopiara jo nahi zuen, baina lehenago Brasilera joan behar izan zuen, 1835an, Zientzia Akademiak eskatuta, lurraren magnetismoa aztertzera.

1837an, Anton eta bere anaia Arnaud Etiopia aldera abiatu ziren. Bidean era guztietako zailtasun eta oztopoak aurkituko dituzte, lurraldea mendean zuten jauntxoek elkarren arteko borrokaldietan frantsesen edo ingelesen laguntza inguratzen baitzuten; Abadiak estatu etiopiarraren batasunean laguntza funtsezkoa eman zuen. Urte luzetan, 1848 arte, Anton Abadiak jakintza handia bildu zuen Etiopiako hizkuntzez, etnologiaz eta, batik bat, geografiaz: kartografia egiteko metodo berri bat sortu zuen eta aurkikuntza ugari egin zituen.

Eskuizkribu kopuru handi bat bildu zuen, Etiopiako hizkuntza askoren alfabetoa eta hiztegia finkatzeko balio handikoak; hizkuntza horien guztien artean, amhariko hizkuntza ikertu zuen bereziki.

Orobat, Abadiak ongi beteak ikusi zituen Etiopiara eraman zuten lau helburuak:

  • Nilo ibaiaren iturburua aurkitzea.

  • Afrikako populazio beltzaren jatorrien inguruko datu berriak aurkitzea.

  • Etiopiarrak Eliza Katolikora hurbiltzea.

  • Frantziaren eragina handitzea eskualde horretan.

Etiopiari buruzko mapak, katalogoak eta gainerako materialak argitaratu ondoren, beste bidaia asko egin zituen munduan barrena,eguzki eklipseak aztertzeko: Jerusalem, Norvegia,Espainia, Aljeria... Ezkontzak ez zion eragotzi bidaiak egitea, bere emazte Virginie Vincent de Saint-Bonnetek beti laguntzen baitzion ateraldi luzeetan.

Azken espedizioa 1882an egin zuen Antilletara, Venus planetaren ibilbidea behatzeko.


=

ASKATASUNA

Gizakiok pentsatzen dugu gauza askotan askeak garela, hobeto esanda gauza guztiak libreegi erabakitzen dugula pentsatzen dugula (adibidez, zer ikasi nahi dugun, zer jan, norekin hitz egin, ze musika entzun…). Baina, al da hori egia? Benetan existitzen da benetako askatasuna?

Askatasunaren gaia oso zaila da garatzeko, adibidez, pentsatzeko askatasuna, askatasun erlijiosoa, askatasun zibila… gaietatik ezin izan dira definitu galdera (zein galdera?) horiek. Hiru adibide hauek kanpo askatasunean sartuta daude, hau da, nahi dugun tokira joateko (=askatasun fisikoa)eta egoki ikusten dugun jarrera hartzeko aukera izatea (=ask erlijiosoa edo zibila?) da baina legeak eta bakoitzaren herrialdeko ohiturak errespetatuz, (zergatik errespetatu behar?)orduan, ezin dugu erabakiak hartu askatasun osoarekin.

Beste aldetik, barneko askatasuna guk geuk nahi ditugun gauzei buruz erabakiak hartzeko eskubidean datza.("egoki ikusten dugun jarrera hartzeko aukera" ez da berdina?)

Hemen, gure kontuak aukeratzeko guztiz askeak gara, gure bizitzaren jabeak garelako eta beste inoren erabakiak ez didalako mugarik jartzen. Gure erabakiak baliteke libreak izatea itxuraz bakarrik baina egiatan kausaren batek determinatuak izatea. Arazo hauen barruan determinismoa eta indeterminismoa aurkitzen dira. Lehenengoan borondatea EZ da librea eta bigarrenean librea da.

Konklusioan, esango nuke gehienok pentsatzen dugula guztiz askeak garela (gauza batzuetan bai baina nire ustez ez gara batere askeak). (ez duzu azaldu zergatik) Gehienetan beste pertsona edo gauza baten mendean gaude erabakiak hartzean eta hori egiten du gure pentsamenduak askeak ez izatea.



Gizakiok pentsatzen dugu gauza askotan askeak garela, hobeto esanda gauza guztiak libreegi erabakitzen dugula pentsatzen dugula (adibidez, zer ikasi nahi dugun, zer jan, norekin hitz egin, ze musika entzun…) Baina, al da hori egia? Benetan existitzen da benetako askatasuna?

Askatasunaren gaia oso zaila da garatzeko, adibidez, pentsatzeko askatasuna, askatasun erlijiosoa, askatasun zibila…gaietatik ezin izan dira definitu lehenengo paragrafoan ipini ditudan galdera horiek. Hiru adibide hauek kanpo askatasunean sartuta daude, adibidez, nahi dugun tokira joarena, askatasun fisikoa bezala definitzen da. Legeztatuta ez dagoen dena egiteko askatasuna, askatasun zibila deitu gaitezke eta askatasun erlijiosoa esan nahi du guztiz askeak garela gure erlijioa erabakitzen dugunean, baita ere erlijio bat aukeratu nahi ez dugunean.

Beste aldetik, barneko askatasuna guk geuk nahi ditugun gauzei buruz erabakiak hartzeko eskubidean datza. Hemen, gure kontuak aukeratzeko guztiz askeak gara, gure bizitzaren jabeak garelako eta beste inoren erabakiak ez digulako mugarik jartzen. Gure erabakiak baliteke libreak izatea itxuraz bakarrik baina egiatan kausaren batek determinatuak izatea. Arazo hauen barruan determinismoa eta indeterminismoa aurkitzen dira. Lehenengoan borondatea EZ da librea eta bigarrenean librea da.

Konklusioan, esango nuke gehienok pentsatzen dugula guztiz askeak garela baina argi dago hori ez dela egia, denok ditugu zenbait betebehar gure bizitzan. Gehienetan beste pertsona edo gauza baten menpekoan gaude erabakiak hartzean eta hori egiten du gure pentsamenduak askeak ez izatea.


DEFENTSA LEGITIMOA

Lenzberger eta Beckeck lagunak ziren. Ez ziren bat ere pertsona onak, guztiz kontrakoa ziren. Beckek hamaika aldiz kondenatu zuten inderkeria-delituengatik. Bere eskuin eskuan HASS hitza zeukan idatzita, gorroto esan nahi duen hitza. Lenzbergerk, aldiz, lau zigor bakarrik zituen. Honek, beisboleko bate berri bat zeraman.
Bi hauek trenbide geltokiaren banku batean zeuden jesarrita. Guztiz aspertuta. Orduan, ikusi zuten gizon bat zegoela alboko bankuan jesarrita eta hurbiltzea erabaki zuten. Hurbildu ziren eta Beckek hasi zen gizona zirikatzen baina gizonak ez zuen ezer esaten ez mugitzen. Bakarrik mugitu izan zen sagar bat ateratzeko eta garbitzeko. Beraz, Beckek pentsatu zuen hori probokazioa zela eta labana atera zuen. Aurpegian ipini eta gizonak mugitu gabe jarraitzen zuen. Azkenean, Beckek zirikatzen aspertu eta labanarekin eskuan eman zion, odola ateratzea lortu zuen. Bat-batean gizona erreakzionatu zuen eta segundo batean itzalda bategaz bakarrik Beckek hiltzea lortu zuen. Oso isila zen gizona, baina argia, azkarra, ernaia ere bai. Lenzberaek sengundo batzutaz egon zen pentsatzen ezer egin gabe. Zer egin ez zekielako, hortik alde egin ala bere bate berriarekin kolpatu. Azkenean, erabaki zuen batea erabiltzea baina berak gizona kolpatu aurretik gizonak berriz hartu zuen labana eta iltzatu zion. Gizona, bi lagun (haien artean) hik eta gero ezer egin gabe segitzen zen, estatua bat bezala. Pixka bat beranduago Dalger (polizia) heldu zen eta gizona fiskaltzara eraman zuen.
Han Lanchester (ez da horrela deitzen baina izena antzekoa da) atxilotu zuen gizona eta saiatu zen berarekin hitz egiten baina gizonak ez zuen ahoa irekitzen. Orduan, zaintza kamerari begira ikusi zuten zer gertatu zen eta konturatu ziren biktimak izan zirela hurbildu zirenak, eta probokatzen ari zirela. Orduan, Lancherster keningsten laguntzaz erabaki zuten absoluzioa ematea, defentsa legitimoa izan zelako eta ulergarria zelako.
Dalger poliziak ikustean gizona utziko zutela libre utzi ziotela oso urduri ipini zen, bera ez zegoelako ados. Esaten zuen bi pertsona hil zituela eta horrek zigorra merezi zuela. Hau eta gero, Dalger Lancherresekin elkarrizketa bat eduki zuten.
LIBURUAREN IRITZI PERTSONALA
Liburua orokorrean gustatu zait, ia krimen guztiak gustuko izan. Hiztegia pixka bat zaila iruditu zait baina hitz batzuengatik bakarrik. Flash back-ena gustatu zait eta, ordea, izen Alemaniarrena gorrotatu izan dut, batzuetan bakarrik izena irakurriz ez nekien ea neska ala mutila zen.

SNAPCHAT

Snapchat-a argazkien bidez hitz egiteko eta multimediako aplikazioa da. Ezarpen hau Evan Spiegel, Bobby Murphy eta Reggie Brown sortu zuten Standford-eko unibertsitatean ikasten zutenean (Estatu Batuetan, 2010. Urtean). Hemendik bidaltzen diren argazki-mezuak, desagertu egiten dira segundo kopuru bat pasatzen denean argazki hori ikusi eta gero.

Aplikazioa honetan argazkiak atera ahal dira, bideoak grabatu, eta argazki edo bideo horretan testuak gaineratu edota emotikonoak itsatsi ahal dira. Bideoak bidaltzean bideoak irauten duen denbora ikusi ahal da (ez du usten 10 segundo baino gehiagoko bideoa egitea) baina, ordea, argazki bat bidaltzean aukera daiteke, adibidez, beste pertsona segundo batez ikustea ala 10 segundoz ikustea.

Snapchat-aren arabera, 2013ko maiatzean erabiltzaileek 14.000 milioi argazki eta bideo inguru bidaltzen zuten. Urte bereko abuztuan, enpresa 10.000 milioi dolar Estatubatuar lortu zuen.

Aplikazio hau erabil daiteke Iphone-etan eta Android-etan, eta biak dohainik eta 12 urte baino gehiago dituztenentzako.

2014ko azaroan, Snapchat gehitu zuen “Snapcash” deituriko funtzioa. Funtzio honek egiten duena da dirua bidali ahal izatea aplikazio honen bidez. Zerbitzua guztiz segurtatuta dago. Gainera, erabiltzaileek, haien aurpegia pantailan sakatzean filtro eta efektu ezberdinak agertzen dira. Filtro hauek oso dibertigarriak dira horregatik erabiltzen dira hainbeste. Jende pila filtro hauek guztiz dohainik izaten ez zirenean ordaintzen zuten filtro horiek bere mugikorrean eduki ahal izateko.

Gaur egun, aplikazio hau mundu osoan gehien deskargatzen den aplikazioa da Facebook, Twitter, Whatsapp, eta Youtube aplikazioekin batera. Gero eta gehiago agertzen dira “Snapchatters” izena ipintzen diren erabiltzaileak.







2016ko Irailaren 15an



Kaixo Aintzane!

Zein ondo gauden gazteok oporretan EH Aintzane? Bi aste geratzen dira institutura bueltatzeko, horregatik ni, aprobetxatzen ari naiz gustatzen zaidana egiten:

Dakizunez, munduan desberdintasun ugari nabarmentzen dira gizartean eta niri hori ez zait batere gustatzen. Horregatik, Gobernuz kanpoko Erakunde batean nago sartuta. Hemen elkarlanean gaude munduan dauden desberdintasunak kentzeko edo bizi-kalitate txarra daukaten herrialdeei laguntzeko.

GKEko antolatzaileek erabaki zuten Kongoko herrialde batera joatea. Herri txiki honetan asko nabaritzen da pobrezia. Horregatik nire lankideak eta nik janaria eta dirua ekarri dugu. Dirua ekarri dugu hondatuta zegoen eskola konpondu ahal izateko. Horretaz aparte, egun gehiago geratu gara haien bizimodua hobeto ezagutzeko eta benetan, sinestezina da halako bizimodua izan arren nolako irribarrea daukaten egun guztietan, aberatsak direnak baino gehiago.

Aste bat geratzen zait hemen eta ez dut nahi hemendik alde egitea. Esperientzia bakarra da, umeak oso maitekorrak dira. Gainera, laguntzeaz aparte hobeto sentitzen zara zure buruarekin. Horregatik, gomendatzen dizut hau egitea; ziur nago asko gustatuko zaizula.

Musu handi bat,

Claudia.



INTERNETAREN ERABILPENA (iritzi testua)


Eboluzioa eta sarrera Internetera azken urte hauetan asko hazi da eta gaur egun jende ugari, batez ere sorkuntza berrikoak honekin jaio izan direlako. Horregatik, gerta daitekeena da Interneta izatea funtsezko gauza bat gure bizitzetan eta bere hazkuntza ezin izango dela gelditu. Hau komunikatzeko bide eskuragarria eta informazioa zabaltzen duena egun guztietan da.

Hala eta guztiz ere, abantaila eta desabantaila asko ditu. Munduari ekartzen dion abantaila batzuk hauexek dira: komunikazioa askoz errazagoa izatea egiten du, posiblea da beste lekuetako jendea ezagutzea eta beraiekin hitz egitea, informazioa bilatzea askoz errazagoa eta azkarra da, onartzen digu gure artean heztea, ederki pasatzea, gauza berriak ikastea, munduan gertatzen diren berri izatea, etab.


Beste alde batetik, erabilpen hau atxikimendua probokatu ahal du gehiengo gizartean eta hori arazo larriak sortu daiteke. Gazte ugari ematen dute egunero denbora pila interneten ibiltzen, adibidez: sare sozialetan gauzak argitaratzen, youtuben bideoak ikusten … Interneta hainbeste erabiltzea desabantailak ere baditu, adibidez: informazio txarra aurkitu ahal da, desatsegina esate baterako, terrorismoarekin erlazionatuta dauden berriak gazte gazteak diren pertsonei hunkitu ahal diote, cyber-bullyinga jaso, noizbehinka distrazioa sortzen du adoleszenteengan eta hori sortzen du ezaxola gauza askorekin, etab. Eta bukatzeko, egia esanda, ez da batere gauza txar bat Interneta erabiltzea entretenitzeko, baina gauza bat da entretenitzea eta beste gauza oso ezberdina da internetez baliatzea.

Kontu honetan, beste kontu askorekin bezala, gauza onak eta txarrak daude. Horregatik orekatzen jakin behar da Internetaren erabilpena gure bizitzan onuragarria izateko.




NESKA IZATEAREN ZEREGIN ZAILA

Kirola egitea, sexu bietako lagunak izatea, irakurtzea … dira amets harrapaezin miloi neskatoentzako. Mundu osoan, adingabeko neskato asko behartuta daude eskola uztera, ezkontzera oso gazteak direnean, lan egitera haurtzaroa eduki gabe eta merezi ez duten bizitza bizitzea. Lurralde horietan pobre izatearen zorigaitzarekin batera gehitzen da neska izatearena. Neskato hauen bizitza aldatzea ez da erraza izango. Haien bizitza eta haien eskubideak ikusezinezkoak dira administrazioetarako, haien familietarako eta beraientzako baita ere.


Munduan 1.100 miloi neskato daude baina beste 100 miloi gehiago egon behar ziren, falta diren horiek hilaurtzearen heriotza eta haur-hilketaren ondorioz dira. Eta 5 urte izan baino lehen, malnutrizioa sufritzeko ahalmenean daude mutilak baino 3 bider gehiago. 31 miloi neskato munduan, eskolatu gabe daude. Analfabetismoaren tasa nerabeen artean da bi bider altuena neskena mutilena baino. 5.000 neska eta gazteak direnak hiesaren birusa eranzten dute astero, horretako asko eraso sexuala jaso ondoren. 10 minutuero, nerabe bat hiltzen da era biolentoan. 15 miloi neskato eranzten dute urte guztietan derrigorrezko ezkontza 18 urte bete baino lehen, adibidez, Jordaniako Sirioen kanpamentu errefuxiatuetan, 2015an ospatutako ezkontza guztiak haurrenak izan dira. Emakumezkoen salerosketaren biktimen %70a dira emakumeak eta neskak. Beste datu ikaragarria: 10.000 ume migratzaileak desagertu egin dira Europan azken bi urtetan. 200 miloi emakumeak sufritu dute mota bateko mutilazio genitala 30 lurraldeetan. Oso gutxi garatuta dauden herrialdeetan bizitzen diren 5 urte eta 14 urte arteko adingabeko %23a dira esplotatuak laboral moduan. 120 miloi neskato sufritu dute biolentzia sexuala. Nerabe bat hirutik izan da biktima biolentzia fisikoa, emozionala edo sexualarena bere bikotearen eskuetan. Espainian, 2015ean egon zen adingabeko %10,6 genero indarkeri gehiago aurreko urtean baino. Eta bukatzeko, 15 eta 19 urte arteko dituzten 16 miloi neskatoak haur egiten dute urtero, horretako %95a errenta baxuak edo medioak dituzten lurraldeetan. Espainian, 1000tik ia 5 adoleszente amak dira (15 eta 17 urte artekoak). Gainera, urtero hiltzen dira 50.000 nerabe munduan haurgintzaren eta haurdunaldiren zailtasunen ondorioz. 15 eta 19 urteen arteko heriotzaren lehen kausa da lurralde garatuetan.